Werken met Quantum GIS (QGIS)

Quantum Geographical Infomation System (Qgis) is een open source softwarepakket welke iedereen vrij kan gebruiken op Windows, macOS en Linux systemen. Het is een ontzettend uitgebreide tool met vele mogelijkheden op het gebied van geografische informatie verwerking. In de basis kan je data inladen, verwerken, analyzeren, presenteren en exporteren. 

Je kan Qgis gratis downloaden en uitproberen en het is een tool die zeer in opkomst is. Niet alleen bedrijven en particulieren maken er gebruik van, maar ook vooral overheidsinstellingen, en het wordt ook vaak gebruikt door onderzoekers en universiteiten.

Qua gebruik is het een vrij vriendelijke tool, maar de moeilijkheid zit hem vooral in het aantal opties en menu’s waardoor het soms overweldigend kan aanvoelen. Als je met Qgis begint zal je daarom in het begin veel moeten uitproberen en gewoon simpelweg vlieguren moeten maken. Gelukkig zijn er heel veel tutorials online te vinden die je op weg kunnen helpen. En omdat je ook wel vrij snel resultaat kunt behalen is werken met Qgis erg leuk.

Basiskaarten

Een groot voordeel van Qgis is dat er een enorm aanbod is van basiskaarten. Deze kan je als layer instellen en daar bovenop kan je dan je eigen map creëren. De PDOK Service plugin heeft voor Nederland een groot aantal kaarten beschikbaar die meestal voortkomen uit de publieke dienstverlening. Op dit moment zijn er dat zo’n ruim 3000. Maar ook veel gebruikte basiskaarten van o.a. Google en Bing Maps zijn beschikbaar.

Kaart uit de PDOK collectie - Bodemvlakken in Nederland
Kaart uit de PDOK collectie – Bodemvlakken in Nederland

Raster en Vector data

In Qgis zijn de belangrijkste typen data gebaseerd op raster of vector data. 

Raster data is opgebouwd uit pixels ofwel grid cells. Net zoals bij een afbeelding zijn het dus hele kleine pixels die het geheel maken. Raster data wordt veel gebruikt voor onderliggende landkaarten of satellietkaarten. 

Vector data gebruikt geometrische instrumenten die een map kunnen vormen. Hier moet je denken aan lijnen, polygonen, vlakken etc. Vaak wordt voor een project een Raster map gebruikt als basismap, en daar overheen wordt een Vector layer geplaatst met specifieke lijnen en elementen die de map een verdere visualisatie geven.

Locaties toevoegen vanuit extern bestand

Vanuit een GeoJSON file is het mogelijk om een map aan te maken op basis van coördinaten. Omdat je de JSON file remote kan plaatsen wordt het dus een dynamisch gevulde map.De GeoJSON file kan je importeren in je Qgis project en projecteren op een basiskaart.

Via de website https://geojson.io/ kan je handig en snel coördinaten opzoeken en laten verwerken in een JSON file.

Zodra je de file gereed hebt kan je deze online of lokaal opslaan.Als voorbeeld zullen we in een nieuwe map de speelsteden van het EK2024 tonen op basis van een GeoJSON file.

Alle speelsteden zijn ingevoerd in het bestand. Vervolgens maken we een nieuwe Vector Layer aan in Qgis. Daarin moet de locatie geplaatst worden van de GeoJSON file met alle coördinaten van de speelsteden.

Zodra dit gelukt is zal de nieuwe layer zichtbaar worden in Qgis met ingevoerde speelsteden. Als basiskaart is gekozen voor Bing Maps.

Zoals je ziet is de map ook wat aangepast zodat de speelsteden een grotere kop hebben en is het standaard icoontje vervangen door een voetbal.

Qgis voor Web

Bovenstaand voorbeeld laat zien dat een vrij makkelijke Qgis map door iedereen aan te maken is, ook al heb je beperkte technische kennis.
Qgis is een desktop tool waarbij je je map kunt exporteren naar je lokale mappen of bijvoorbeeld als een image. Er is echter ook een mogelijkheid om maps in te voegen in je website of app. Er zijn meerdere plugins in Qgis die maps kunnen exporteren voor online gebruik, maar de bekendste is Qgis2web. Hiermee kan je je desktop map automatisch laten omzetten in een online versie. De plugin genereert enkele mappen en bestanden die je kunt invoegen in je website.

De meest logische manier om de bestanden te uploaden is door middel van een FTP upload naar je webserver. Maak een aparte map aan en zet daar de door de plugin gegenereerde bestanden in. Vervolgens kan je het ‘index’ bestand aanroepen met een iframe en je map zal getoond worden in je website.

Een alternatieve manier om Qgis2web te gebruiken is via GitHub Pages. Dit kan je doen als je geen toegang hebt tot een FTP server. Je moet dan wel een account aanmaken in GitHub. Dit is in de meeste gevallen gratis. Met GitHub Pages kan je vervolgens een repository aanmaken en daarin de Qgis2web bestanden uploaden. Vervolgens kan je met een iframe de GitHub bestanden inladen in je website.


Qgis web map voorbeeld met alle treinstations in Nederland

Hopelijk hebben we je enthousiast kunnen maken over Qgis. Mocht je nou zelf aan de slag willen met deze geweldige tool en je hebt hulp nodig dan staan onze specialisten altijd klaar om je te assisteren.